Kastamonu’nun Cide ilçesi, Osmanlı döneminde stratejik öneme sahip bir sahil kasabasıydı. Osmanlı öncesinde Paflagonya bölgesinde yer alan Cide, antik dönemde “Kytoros” olarak bilinirdi ve antik limanlarıyla dikkat çekiciydi.
Bölge, Osmanlı döneminde Candaroğulları Beyliği’nin yönetimindeydi; bu beylik Osmanlı Devleti ile akrabalık kurmuş, Kastamonu ve çevresinde uzun yıllar süren bir hâkimiyet sağlamıştı. Bu dönemde inşa edilen eserler sayesinde Cide’nin kültürel zenginliği arttı ve Osmanlı hâkimiyeti altında bölge önem kazandı.
Osmanlı dönemine ait eserler arasında, özellikle camiler, türbeler ve hanlar bulunmaktadır. Örneğin, bölgenin en eski yapılarından olan Nasrullah Camii, Kastamonu’nun Osmanlı dönemi mimarisine iyi bir örnektir ve hala ibadete açıktır.
Cide ayrıca, ünlü yazar Rıfat Ilgaz’ın doğum yeridir. Ilgaz’ın evi günümüzde müze olarak hizmet vermekte, yazarın kişisel eşyaları ve eserleri burada sergilenmektedir. Her yıl düzenlenen Rıfat Ilgaz Sarıyazma Kültür ve Sanat Festivali de bu müze etrafında yapılır.
Cide’nin tarihi yapıları ve Osmanlı dönemi dokusunu görmek isteyenler için doğal güzellikleriyle ünlü Loç Vadisi, şelaleler ve yaylalar da ziyaret edilecek diğer alanlardandır. Bu sayede Cide, hem Osmanlı hem de doğal mirası bir araya getiren zengin bir turistik nokta haline gelmiştir.
Tarih boyunca Kytorus, Giderus, Karaağaç İskelesi ve Uzunkum adlarıyla anılan Cide İnebolu’dan 37.5, Kerempe Burnu’ndan 14 mil uzaklıkta poyraz ve doğu rüzgarlarına kapalı bir liman kentinin adıdır.
